5.Financiën en Control

Kerncijfers Gelre ziekenhuizen 2014 (bedragen X € 1.000)

Omschrijving 

2014

2013

Resultaat boekjaar

€ 6.549 

€ 5.011 

EBITDA (verdiensten voor aftrek van interest, belastingen, afschrijvingen op activa en afschrijvingen op leningen en goodwill)

€ 40.625 

€ 40.379 

Vlottende activa

€ 108.119

€ 146.337

Vlottende activa – voorraden + liquide middelen

€ 103.378

€ 142.390

Kortlopende schulden

€ 123.126

€ 158.846

Current Ratio

0,88

0,92

Quick Ratio

0,84

0,90

DSCR (Operationele kasstroom (exclusief rente en VpB) + netto verkoopopbrengst) / Rente + aflossing komend boekjaar)

1,68

1,54

Debtratio

78,7%

82,7 %

Solvabiliteit

21,3 %

17,3 %

Rentabiliteit totale vermogen

8,5 %

7,1 %

Budget ratio

26,0 %

25,1 %

LEES VERDER

5.1.Inleiding

2014 was in financieel opzicht een enerverend jaar. We hebben ervoor gezorgd dat er meer stabiliteit en inzicht kwam in onze belangrijkste financiële processen. Verder is vorm gegeven aan de inrichting van onze systemen inzake performancemanagement voor de belangrijkste zorgprocessen. En dát is een flinke prestatie, aangezien we te maken hadden met twee tijdrovende zaken:

  1. Enerzijds speelde de landelijke discussie over de wijze waarop de jaarrekeningen over 2013 van de ziekenhuizen door de accountants goedgekeurd moesten worden. Dit heeft veel druk op de financiële organisatie gelegd. In december 2014 is de jaarrekening 2013 uiteindelijk goedgekeurd en zijn de jaarstukken 2013 gedeponeerd.
  2. Anderzijds speelde de invoering van het nieuwe verrekeningsmodel per 1 januari 2015. De voorbereiding op deze nieuwe wijze van verrekenen – het integrale bekostigingsmodel – had ook in 2015 zijn weerslag op de financiële organisatie.

2014 was ook een jaar waarin we hebben geleerd van alle ontwikkelingen om ons heen. We zullen voor komende jaren meer ondernemerschap moeten tonen – met bijbehorende verandering van processen. Een zakelijkere attitude zal daarbij noodzakelijk zijn. En verdergaande transparantie is een onvermijdelijke voorwaarde om de steeds verdergaande vraag naar doelmatigheid te waarborgen.

5.2.Financiële risico’s in 2014

Ziekenhuizen verkeren niet alleen in een complexe, maar ook in een zeer dynamische omgeving. En die combinatie kan zorgen voor financiële risico’s. In 2014 hadden we te maken met tal van ontwikkelingen die van invloed waren op de financiën van Gelre ziekenhuizen. Hierdoor zijn de mogelijke effecten op de hoogte van winst of verlies veel groter geworden.

5.2.1.

Effecten financiële risico's

Voorheen lag de volatiliteit gemiddeld tussen de 1 en 2%. Nu is dit een stuk groter en kan deze wel oplopen tot een waarde tussen de 5 en 8%. Om dit risico significant te beperken zou het afspreken van aanneemsommen met de zorgverzekeraars kunnen helpen. Ook voor de zorgverzekeraars zou dit een middel zijn hun risico’s te beperken.

5.2.2.

Ontwikkelingen in 2014

We zagen in 2014 de volgende ontwikkelingen die een financieel risico met zich meebrachten:

  • De verdergaande overgang van lumpsumbekostiging naar een bekostiging op basis van geleverde prestaties (DBC’s, DOT’S).
  • De verandering in de specifieke governance met betrekking tot maatschap-structuren, waaraan veel medisch specialisten verbonden zijn, naar een structuur waarbij de medisch specialisten verenigd zijn in een coöperatie, tezamen met de invoering van het integrale bekostigingsmodel.
  • De toenemende complexiteit met betrekking tot de basisregistratie.
  • De vraag van banken om steeds meer om aanvullende zekerheden voor financieringen en andere financieringsstructuren.
  • De verdergaande marktwerking die ervoor zorgt dat zorgverzekeraars een andere rol gaan spelen en de zorgconsument als partij voor de ziekenhuizen steeds duidelijker aanwezig zal zijn. De risico’s hiervan zijn bijvoorbeeld openstaande facturen en de mate waarin de zorgconsument hieraan kan voldoen.
  • Productie-afspraken met zorgverzekeraars
    • Gelre heeft met de grootste verzekeraar een tweejaarsovereenkomst afgesloten met een aanneemsom voor de jaren 2013 en 2014. Met de andere zorgverzekeraars is een aanneemsom of een zorgplafond overeengekomen voor 1 jaar.

5.3.Goed voorbereid op 2015

In 2014 is hard gewerkt aan de voorbereiding op de verandering waarmee de ziekenhuiswereld in 2015 te maken krijgt. Het gaat daarbij om de volgende zaken:

  • Het Integrale bekostigingsmodel
  • Contractonderhandeling met de zich als zelfstandige vestigende medisch specialisten die zich gaan verenigen in een coöperatie. En onderhandelingen over de voorwaarden waaronder medisch specialisten in loondienst treden per 01-01-2015
  • Verdergaande risicobeheersing met betrekking tot fiscaliteit. Met name in relatie tot de verzelfstandiging van de specialisten. In 2014 is veel gerealiseerd en geborgd op gebied van kwaliteit en beperking van fiscale risico’s. Hierbij is van groot belang dat de NIAZ-accreditering verlengd is. Het project “fiscale agenda 2014” heeft een grote bijdrage geleverd aan het kunnen onderscheiden en beheersen van fiscale risico’s.

We hebben het “Tax maturity Model” ingevoerd. Dit “Tax maturity Model” levert voor de fiscus ook de input voor een beoordeling bij een aanvraag tot toepassing van horizontaal toezicht.  De Raad van Bestuur van Gelre ziekenhuizen heeft aangeven dat een maturity level 3 gewenst is. Dit level is op bijna alle onderdelen gehaald.

Er wordt in 2015 verder gewerkt aan een “Tax Control Framework” waarbij de verdere borging in de organisatie vormgegeven zal worden. Het “Tax Control Framework” zal voornamelijk invulling geven aan, zowel het monitoren van de vastgestelde risico’s als de werking van de beheersmaatregelen.

5.4. Een terugblik op de bedrijfsvoering van 2014

Op het gebied van de bedrijfsvoering maken we onderscheid in de volgende aandachtsgebieden:

5.4.1.

Exploitatie op korte en lange termijn

De resultaatontwikkeling laat een positief beeld zien. Het resultaat van 2013 € 5.011k stijgt naar € 6.549k in 2014. Dit word deels veroorzaakt door een aantal bijzondere posten te weten:

  • garantieregeling kapitaallasten
  • een reservering voor de reorganisatie van de financiële organisatie
  • een reservering voor de cao-effecten
  • een reservering voor de beëindigingsvergoeding van medisch specialisten die per 1 januari 2015 loondienst van Gelre ziekenhuizen zijn gekomen

5.4.2.

Balansontwikkeling

In vergelijking met 2013 zijn de volgende ontwikkelingen te noemen:

  • vaste activa is verminderd met € 8,6 mio
  • onderhanden werk positie is verminderd met € 27,3 mio
  • vorderingen en overlopende passiva is verminderd met € 11,5 mio
  • collectief gefinancierd gebonden vermogen is verhoogd met € 6,8 mio
  • langlopende schulden zijn verminderd met € 16,3 mio
  • kortlopende schulden zijn verminderd met € 35,8 mio

Balans ratio’s vindt u terug in het overzicht kerncijfers 2014.

5.4.3.

Kapitaallasten

Gelre ziekenhuizen zal met betrekking tot de Garantieregeling kapitaallasten over de jaren 2013 -2016 een aanvraag indienen bij de NZA. In de jaarrekening 2014 is met betrekking tot het bepalen van de genormaliseerde gemiddelde kapitaallasten voor het eerst rekening gehouden met deze garantieregeling.

5.4.4.

Treasury

Gelre ziekenhuizen kent een treasury-statuut en een treasurymanager. Elke maand worden liquiditeitsoverzichten opgesteld waarin realisatie versus planning in perspectief met een rolling forecast weergegeven worden.

De uitkomsten, met bijbehorende analyses, worden maandelijks gedeeld met de taskforce liquiditeit, die wordt voorgezeten de directeur Financiën. Door de grotere mate van complexiteit en de verwerking van deze complexiteit in onze facturatie-applicaties, alsmede de tijdrovende uitwerking en het accorderen van contracten met zorgverzekeraars, maken dat de invloeden op onze liquiditeit risicovoller worden.

In de komende jaren zal meer aandacht nodig zijn voor de liquiditeitsontwikkeling vanwege de landelijke bancaire druk op de kredietruimte. Het bankconsortium heeft in 2014 de kredietruimte in Gelre teruggebracht tot € 80 miljoen.

De rolling forecast in samenhang met adequate meer jaren liquiditeitsplanning, met daarbij een zorgvuldige analyse en bewaking van de ontwikkelingen in de financiële markten en de veranderende opstelling naar zorgverzekeraars zullen het mogelijk maken de eerder aangegeven liquiditeitsrisico’s te beheersen.

5.4.5.

Interne controle en administratieve organisatie

In 2014 is veel aandacht besteed aan het thema juist, tijdig en correct declareren.

Gelre ziekenhuizen heeft, op grond van de landelijke opdracht van de NZa, een self-assessment uitgevoerd. Deze is getoetst en accoord bevonden door het nationale expertteam van zorgverzekeraars. Volgens dit self-assessment bleek het percentage van onjuiste declaraties binnen Gelre over de jaren 2012/2013 0,4 %. Dit percentage is gunstiger dan het landelijk gemiddelde van ruim 1,0 %.

In het voorjaar van 2014 heeft een onderzoek plaatsgevonden door PriceWaterhousecoopers naar de zorgregistratieve processen en de organisatie van de financiële functie. Dit heeft uitgemond in het rapport “Gelre ziekenhuizen: naar een toekomstbestendige zorgfacturering’.

Op grond van dit rapport zijn in de tweede helft van 2014 de zorgregistratie-processen onder de loep genomen, daar waar nodig opnieuw vormgegeven, met als uitgangspunt heldere verantwoordelijkheden en eigenaarschap.Tevens is de compliance-structuur, gericht op de borging van de wet- en regelgeving, opgezet uitgaande van de zogenaamde ‘three lines of defence’.

In het voorjaar van 2015 wordt deze nieuwe structuur geïmplementeerd.

5.4.6.

Directie sales

De zorgverkoopfunctie is mede vanwege het strategische karakter apart ondergebracht en direct onder de Raad van Bestuur gepositioneerd.

5.4.7.

Internal audit

Als third line of defence is de afdeling Internal Audit apart ondergebracht en direct onder de Raad van Bestuur gepositioneerd.

Aansluitend op deze stappen doet Gelre ziekenhuizen sinds het voorjaar 2015 mee met de pilot horizontaal toezicht samen met de zorgverzekeraars. Deze is gericht op een zodanige inrichting, controle en transparantie van de zorgregistratie dat de formele en materiële controles van zorgverzekeraars beperkt kunnen worden.

5.5. Verwachtingen voor 2015

De onderwerpen die in 2015 onze financiële agenda voor een groot deel zullen vullen zijn:

  • De problematiek van het behalen van benodigde productie
  • Verandering registratie-eisen
  • Aanpassing aan de prijs- en hoeveelheidcontracten van de zorgverzekeraars in 2015
  • De veranderingen van de verkoopcontracten zorgverzekeraars 2016 waar sprake is van meerdere deelcontracten en verdergaande kwaliteitseisen en druk op de tarieven
  • De perikelen ten aanzien van cash flow, voorfinanciering en de financieringsstructuur van het ziekenhuis
  • Doorgaande concurrentie, verplaatsing van zorgactiviteiten naar de 1ste lijn en constante druk op tarieven door benchmarking
  • Druk financiële-instellingen om het rekening-courantkrediet terug te dringen
  • Een juiste invoering van het integrale bekostigingsmodel
    • De sturing op de effecten van dit model
    • Een correctie afwikkeling van honoraria met de coöperatie
    • Bewaking van de fiscale aspecten
      • Juiste toepassing van het kosten voor gemene rekening model
      • Correcte ontwikkeling van de zelfstandigheid van de Coöperatie

2015 zal verder gekenmerkt worden door het invoeren en monitoren van maatregelen op en het beheersen van risico’s:

  • Een beheerste sturing en adequate Interne controle en Administratieve Organisatie
  • Het bewerkstelligen van voldoende weerstandsvermogen
  • Een gezonde bedrijfsvoering
  • Het verder uitvoeren van procesoptimalisatie om het gewenste rendement te kunnen realiseren
  • Groei van de zorg minimaal gelijk aan de landelijke groei
  • Maken van aanneemsom afspraken met de zorgverzekeraars
  • Zorgen voor binding met onze patiënten en medewerkers
  • Versterking van samenwerking met de 1e lijnzorg
  • Effectievere, efficiëntere en betere registratie aan de bron van zorgtrajecten
  • Het inregelen van een flexibele schil om snel en adequaat in te kunnen te spelen op de veranderende omgeving

terug naar boven

5.6. BBZ en WNT

Bij het vaststellen van de beloning van de (leden van de) Raad van Bestuur speelt zowel de Beloningscode voor Bestuurders in de Zorg (BBZ) als de Wet Normering Topinkomens (WNT) een belangrijke rol. Onder beloning wordt verstaan het basissalaris, emolumenten (zoals bijvoorbeeld vakantietoeslag, eindejaaruitkering, werkgeversbijdrage pensioenpremie) en eventuele ontslaguitkeringen.

De BBZ bevat een door de eigen zorgsector (de NVZT en NVZD) vastgestelde richtlijn voor beloning van zorgbestuurders. Deze richtlijn is bedoeld om de beloning van bestuurders vast te stellen en te verantwoorden. De hoogte van de beloning wordt vastgesteld aan de hand van diverse factoren die de functiezwaarte van de individuele bestuurder bepalen.

De WNT, die per 1 januari 2013 in werking is getreden, stelt een maximum aan de beloning van bestuurders in de zorgsector. Het huidige bezoldigingsmaximum is gelijk aan 130% van het salaris van een minister. Daarnaast verplicht de WNT zorginstellingen de beloning van haar bestuurders te publiceren. Tot 1 januari 2017 geldt in de WNT dat de huidige honoreringsafspraken gerespecteerd worden. Daarna wordt het dan geldende honorarium in 3 jaar afgebouwd naar het betreffende niveau van de huidige ministeriële regeling van VWS. Vanaf 1 januari 2014 valt Gelre ziekenhuizen in categorie ‘J’ van deze regeling.

Afgelopen boekjaar zijn beide leden van de Raad van Bestuur beloond conform de bandbreedtes van de BBZ en met inachtneming van de regels van de WNT. Met ingang van 1 januari 2015 is de beloning van beide bestuurders aangepast in lijn met de bestaande contractuele afspraken (waaronder de afspraak om de beloning te indexeren).

terug naar bovennaar volgend hoofdstuk